In 2023 nam Fonds Laat mij gaan het initiatief om een belangrijk onderzoek uit 2003 naar levensbeëindiging in eigen regie te herhalen. Dit replicatieonderzoek, uitgevoerd door onderzoekers van het Erasmus MC en mede gefinancierd door de NVVE en Stichting De Einder, brengt in kaart hoeveel mensen in Nederland overlijden door bewust te stoppen met eten en drinken (BSTED) of door inname van zelf verzamelde (slaap)middelen (SLM).
De resultaten laten zien dat sterven door bewust stoppen met eten en drinken procentueel bijna twee keer zo vaak voorkomt als twintig jaar geleden. In de periode 2019–2023 stierven naar schatting jaarlijks 5.800 mensen (3,5% van alle sterfgevallen) als gevolg van BSTED. Ongeveer 2.000 mensen per jaar (1,2%) overleden door de (slaap)middelenmethode – een percentage dat vergelijkbaar is met dat van twintig jaar geleden. De onderzoekers spreken van een “behoorlijk stabiele realiteit”.
BSTED komt vooral voor bij mensen van 80 jaar en ouder met lichamelijke klachten. Voor de (slaap)middelenmethode kiezen vaker mensen tussen de 30 en 70 jaar, veelal met psychische klachten en soms met eerdere suïcidepogingen. In veel gevallen is sprake van ondraaglijk en uitzichtloos lijden.
Voor een aanzienlijk deel van de mensen is levensbeëindiging in eigen regie een bewuste en principiële eerste keuze. Anderen kiezen hiervoor nadat een euthanasieverzoek is afgewezen. Volgens naasten werd de gekozen manier van overlijden in de meerderheid van de gevallen als ‘waardig’ ervaren.
Lees in het volledige rapport meer over de cijfers, achtergronden en duiding van deze ontwikkeling.
